ΛΟΓΟΣ ΠΑΤΕΡΙΚΟΣ

Σ’ όλες τις στιγμές της ζωής μας, μα περισσότερο στις δύσκολες, εκεί στις καταιγίδες, στις θύελλες και στις φουρτούνες, στις απρόοπτες καταστάσεις, τότε που πραγματικά τα χάνουμε, τότε που δεν βλέπουμε πουθενά φως, τότε που όλοι μας λένε πως πραγματικά πουθενά δεν υπάρχει φως κι ούτε θα υπάρξει(!), στ’ αλήθεια τι κάνουμε; Η λύση είναι μία: Η ελπίδα και η καταφυγή μας στον Θεό! «Η ελπίδα στον Θεό όλα τα μεταβάλλει», θα πει ο ι. Χρυσόστομος. Με το μεγάλο αυτό θέμα ασχολείται εμπεριστατωμένα αυτό το βιβλίο …

Πρόκειται σαφώς για μεγάλο αγαθό! Ένα αγαθό που έρχεται στη ζωή μας απ’ τον απόλυτα Αγαθό Θεό ή από δική Του παραχώρηση, για συγκεκριμένο λόγο και σκοπό! Ένα αγαθό που αποβλέπει μονάχα στο καλό μας. Ναι! Αυτή είναι με δυο λόγια η σαφής θέση των Πατέρων της Εκκλησίας μας για τις δοκιμασίες και τις θλίψεις που μας επισκέπτονται τόσο συχνά στη ζωή μας!
Είναι δυνατόν; Θα πείτε…  Την απάντηση δίνει αυτό το βιβλίο

Να λέμε πάντοτε «Δόξα στο Θεό για όλα», ανεξάρτητα απ’ το τι μας συμβαίνει, ιδιαίτερα δε στα δυσάρεστα! Αυτή είναι η σαφής και κατηγορηματική θέση των Πατέρων της Εκκλησίας. Μ’ αυτή τη φράση εξέπνευσε ο ι. Χρυσόστομος και μάλιστα βασανιζόμενος στην εξορία! Για ποιους λόγους άραγε; Την απάντηση δίνει αυτό το βιβλίο …

Κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας η συγχωρητικότητα που πρέπει να δείχνουμε σ’ αυτούς που μας έβλαψαν, είναι ανώτερη απ’ όλες τις εντολές του Θεού, απ’ την εφαρμογή της οποίας απορρέει μεγάλος πλούτος αγαθών. Γιατί άραγε; Την απάντηση δίνει αυτό το βιβλίο ...

Εγκράτεια! Τι μεγάλη αρετή! Ο Απ. Παύλος την απαριθμεί στους καρπούς του Αγίου Πνεύματος. Είναι δε εκείνη η εντολή του Θεού που ξεκίνησε απ’ τους πρωτόπλαστους, εκεί στον Παράδεισο όπου για πρώτη φορά ακούστηκε! Την εγκράτεια εφήρμοσε απολύτως ο Χριστός στην επίγεια ζωή Του. Επί της εγκρατείας οικοδομήθηκε όλη η αρετή των Αγίων. Στο σπουδαίο αυτό θέμα, το επίκαιρο όσο ποτέ, αναφέρεται αυτό το βιβλίο …

Όντως, η προσευχή είναι η πηγή των αγαθών, όλων των πραγματικών αγαθών που θα μπορούσε να αποκτήσει ο άνθρωπος. Τίποτα το πραγματικά μεγάλο δεν μπορεί να έρθει στη ζωή μας χωρίς την προσευχή. Να γιατί ζούμε αληθινά όταν προσευχόμαστε. Λοιπόν, πόσα πολλά και ωραιότατα έχουν να μας πουν απ\' αυτών οι Πατέρες! Ας τους απολαύσουμε στο δίτομο αυτό έργο …

Πρόκειται για μεγάλη αμαρτία! Μια αμαρτία που την διαπράττουμε καθημερινά όλοι! Γιατί είναι η πιο εύκολη απ’ όλες! Μια αμαρτία που δείχνει ότι είναι μικρή, ωστόσο είναι πολύ μεγάλη και με οδυνηρές συνέπειες! Είναι σαφώς παγίδα διαβολική! Άραγε πως απαλλάσσεται κανείς απ' αυτήν; Για όλα αυτά μας μιλούν οι Πατέρες και μάλιστα στο βιβλίο αυτό ...

Με πολύ εγκωμιαστικό τρόπο μιλούν οι Πατέρες για την φιλία. Κι είναι όντως υπέροχα όσα αναφέρουν γι’ αυτήν! Μιλούν για την αξία και τα γνωρίσματά της. Παραθέτουν υποδείγματα γνήσιας φιλίας. Μας προτρέπουν με έμφαση να αποκτούμε φίλους. Και μας λένε και το πώς! Ακόμη δε και πως θα την διατηρήσουμε όσοι την έχουμε! Αυτά και όχι μόνο, αναπτύσσονται στο βιβλίο αυτό …

Λύπη, μελαγχολία, κατάθλιψη! Οι Πατέρες χρησιμοποιούν τον γενικότερο όρο «αθυμία». Πρόκειται για επώδυνη κατάσταση η οποία, στη εποχή μας ειδικά, τείνει να γίνει μάστιγα και μάλιστα πολύ μεγάλη! Άραγε ποια είναι η θέση τους στο πρόβλημα; Και πως μπορεί να τις αντιμετωπίσει κανείς; Τα λόγια τους έρχονται ως βάλσαμο στις ψυχές μας. Όλα αυτά αναπτύσσονται σ’ αυτό το βιβλίο …

Για τους νέους λέει, είναι οι διασκεδάσεις, οι ηδονές και οι αμαρτίες, για δε τους γέροντες, η όποια χριστιανική ζωή! Συνεπώς ώσπου να γεράσουμε... έχουμε καιρό! Είναι έτσι; Ας δούμε την απάντηση σ' αυτό το βιβλίο ...

Ναι, έτσι θέλουν να είναι η μετάνοιά μας οι Πατέρες. Αδιάλειπτη! Εξάλλου έτσι την εφήρμοσαν και οι ίδιοι στη ζωή τους. Γιατί η μετάνοια δεν είναι τίποτε άλλο, παρά το μέγιστο δώρο του Θεού στον άνθρωπο. Προέρχεται απ’ την απέραντη αγάπη Του προς εμάς, απ’ την ίδια Του την αγαθότητα, την ευσπλαχνία και τη φιλανθρωπία. Είναι η ευκαιρία που μας δίνει για να απορρίψουμε την αμαρτία και να έλθουμε κοντά Του. Και πόσα επ’ αυτών δεν μας λένε οι Πατέρες! Ας τους απολαύσουμε σ’ αυτό το βιβλίο …

Στο θέμα της αστρολογίας, που τόσο πολύ προβάλλεται σήμερα και μάλιστα κατά τρόπο που δείχνει πως αυτή είναι κάτι το αθώο, οι Πατέρες είναι σαφέστατοι. Όχι μόνο την αποκαλούν ειδωλολατρία, φοβερή πλάνη και απάτη, πίστη παράλογη, αμαρτωλή και βάρβαρη, ασέβεια, βλασφημία και αθεΐα, αλλά και τη συγκαταλέγουν σ’ εκείνα τα μέσα που επιχειρούν να υποκαταστήσουν την πίστη μας στον Θεό! Επιπλέον πως είναι είδος μαγείας και διαβολικό κατασκεύασμα αντίθετο στα δόγματα του Θεού! Αξίζει να τα δει όλα αυτά κανείς σ’ αυτό το βιβλίο …

Το «μη μεριμνάτε» είναι σαφής εντολή του Θεού! Οι Πατέρες προβαίνουν σε διαχωρισμό της «βιοτικής» μέριμνας και της «μέριμνας κατά Θεό». Τονίζουν πως για την δεύτερη, πρέπει να φροντίζουμε ακατάπαυστα, γιατί αυτή βέβαια είναι η ουσιαστική και η αιώνια. Η άλλη, ή τόσο προσωρινή και μάταιη, πρέπει να μας απασχολεί ως τον βαθμό που να καλύπτει τις ανάγκες του βίου, και μάλιστα του σήμερα μονάχα! Τα επιχειρήματα τους θα μας πείσουν για όλα ...

Στους κύκλους των ομοφυλοφίλων κυκλοφορεί η άποψη πως τάχα ο ι. Χρυσόστομος είναι ανεκτικός στην ομοφυλοφιλία, δεν την επικρίνει και κατά κάποιον τρόπο την … δικαιολογεί! Τι φοβερό! Το βιβλίο αυτό αναφέρει τι ακριβώς λέει επί του θέματος ο ι. Χρυσόστομος …

Όντως, η προσευχή είναι η πηγή των αγαθών, όλων των πραγματικών αγαθών που θα μπορούσε να αποκτήσει ο άνθρωπος. Τίποτα το πραγματικά μεγάλο δεν μπορεί να έρθει στη ζωή μας χωρίς την προσευχή. Να γιατί ζούμε αληθινά όταν προσευχόμαστε. Λοιπόν, πόσα πολλά και ωραιότατα έχουν να μας πουν απ\' αυτών οι Πατέρες! Ας τους απολαύσουμε στο δίτομο αυτό έργο …

Και τι δεν μας λένε οι Πατέρες για την εξομολόγηση! Βασισμένοι σε πλήθος χωρίων της Αγ. Γραφής, αλλά και προσώπων (όπως ο Δαβίδ, ο ληστής, η πόρνη κ.λπ.) και παραβολών του Χριστού (όπως του Τελώνη και του Φαρισαίου, του Ασώτου, των μυρίων ταλάντων), μας τονίζουν πως σε όλες αυτές τις περιπτώσεις υπήρξε ομολογία και εξομολόγηση των αμαρτιών, με αποτέλεσμα να επιτύχουν στο τέλος τη δικαίωση. Γιατί σε κάθε περίπτωση τα δάκρυα της μετάνοιας καθαρίζουν, η εξομολόγηση δικαιώνει! Αυτό είναι και το θέμα τούτου του βιβλίου ...

Δεν νοείται Ορθόδοξος Χριστιανός αν δεν παρευρίσκεται και δεν συμμετέχει στην μυστική Τράπεζα του Κυρίου και δεν μεταλαμβάνει το πανάχραντο Σώμα και το Τίμιο Αίμα Του. Αυτή, εξ’ άλλου, είναι και η σαφέστατη εντολή Του! Οι Πατέρες θα μας πουν, ακόμη, πως με την Θεία Κοινωνία, θερμαίνεται και καθαρίζεται η ψυχή μας, αλλά και για ποιους ακριβώς προορίζεται, κάθε πότε πρέπει να κοινωνούμε, ποια θα πρέπει να είναι η προετοιμασία μας, με ποιόν τρόπο να συμμετέχουμε κ.λπ. Είναι χρησιμότατο να τους ακούσουμε …

Την Κυριακή Προσευχή, μας την συνέστησε ο ίδιος ο Κύριος. Κι έκτοτε αυτή κοσμεί τα χείλη και την καρδιά μας! Απ’ αυτήν αρχίζει κάθε μας προσευχή προς τον Θεό, αλλά και κάθε μυστήριο και λατρευτική πράξη της Εκκλησίας μας. Ωστόσο, τι σημαίνει αυτή κατά βάθος; Ποιο είναι το περιεχόμενο της ακριβώς και το βαθύτερο νόημά της; Τι σημαίνει η κάθε της φράση; Τι στ’ αλήθεια ζητάμε μ’ αυτήν απ’ τον Θεό; Γιατί ο Κύριος ζήτησε έτσι να προσευχόμαστε; Να σε τι απαντά αυτό το βιβλίο …

Σήμερα πού οἱ πάντες ἔχουν ἄποψη καί λόγο, αλλά καί τότε πού προβληματιζόμαστε γιά τό τι πρέπει νά κάνουμε σε τούτο και σ’ εκείνο, στ’ ἀλήθεια τί κάνουμε; Σέ ποιῶν τή γνώμη να βασιστοῦμε; Ἡ σωστή ἄποψη ποῦ βρίσκεται ἄραγε; Δέν εἶναι λογικό αὐτή νά εἶναι ἐκείνη τῶν πολλῶν; Εἶναι δυνατόν νά κάνουν λάθος τόσοι ἄνθρωποι; Στίς εὔλογες αὐτές ἀπορίες καί προβληματισμούς μας, ἀπαντᾶ ὁ ι. Χρυσόστομος…

Ναι, υπάρχει κι αυτός! Ο ανώτερος και ανυπέρβλητος. Ο έρωτας εκείνος που δεν είναι τίποτ’ άλλο, παρά η έντονη και σφοδρή μας αγάπη προς τον Θεό, ο μέγας και ιερός μας πόθος γι’ Αυτόν. Έναν έρωτα που τον θέλει πάρα πολύ από μας, που μας τον ζητά και κάνει τόσα πολλά για να τον έχει. Γιατί, όπως θα μας πουν οι Πατέρες, ο Θεός είναι η απόλυτη αγάπη, ο υπερ πάντα άλλον εραστός, το μέγα ποθούμενο, είναι ο υπέρτατος γλυκασμός και επιθυμία. Περί τίνος ακριβώς πρόκειται και πως επιτυγχάνεται; Να το θέμα αυτού του βιβλίου …

Οι Πατέρες διαχωρίζουν σαφώς τις χαρές του κόσμου, απ’ τη χαρά του Θεού. Η εν Κυρίω χαρά, είναι και η διαρκής χαρά. Μ’ αυτήν ο άνθρωπος χαίρεται πάντοτε κι όχι όσο διαρκεί η ματαιότητα των κοσμικών πραγμάτων. Γι’ αυτό και ο πιστός, είναι αδύνατο να μην έχει συνεχή χαρά, να μην χαίρετε πάντοτε αυτός που ασκεί την αρετή. Δηλαδή; Την απάντηση δίνει αυτό το βιβλίο …

Αν κάποιος θέλει ν’ αρχίσει από κάπου πνευματικά, αν επιθυμεί να προχωρήσει δυναμικά κι επιτυχημένα στον πνευματικό του αγώνα, αλλά κι αν στοχεύει να μείνει όρθιος στη ζωή, εν τέλει αν θέλει να σωθεί, μ’ έναν πολύ σπουδαίο τρόπο θα το κατορθώσει: Με την υπομονή! Γιατί αυτή ακριβώς είναι το θεμέλιο των αρετών και η κορωνίδα των κατορθωμάτων. Τούτη είναι η θέση των Πατέρων της Εκκλησίας μας στο θέμα! Αξίζει να τη δει κανείς σ’ αυτό το βιβλίο …

Το βιβλίο αυτό έχει την εξής πρωτοτυπία … Δεν απευθύνεται μόνο στους γονείς και σε όσους αγαπούν και μοχθούν για τη νέα γενιά, αλλά και προς τους ιδίους τους εφήβους. Και τούτο γιατί, όπως θα δούμε να λένε οι Πατέρες, η αντιμετώπιση της εφηβείας για να είναι αποτελεσματική, απαιτεί τη συμμετοχή και των εφήβων. Δεν μένει, λοιπόν, παρά να εντρυφήσουμε στα λόγια τους …

Πρόκειται για 30 ακαταμάχητες αποδείξεις του ι. Χρυσοστόμου για την θεότητα του Χριστού, όπως προκύπτουν απ’ τη συνολική μελέτη του έργου του.

Το έργο διαβάζεται απολαυστικά.

Το προλογίζει ο μακαριστός άγιος Γέροντας Αρχιμ. Ανανίας Κουστένης, στη μνήμη του οποίου και εκδίδεται.